Gecikme Faizi ve Ticari Temerrüt Faizi Nedir?
Serbest çalışanlar (freelancerlar) ve mikro işletmeler için zamanında ödenmeyen faturalar, nakit akışını felç eden en büyük risklerden biridir. Bir faturanın vade tarihi geçtiğinde, alacaklı taraf yasal olarak borçluya gecikme faizi uygulayabilir. Türkiye'de bu süreç 3095 Sayılı Kanun (Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun) hükümlerince düzenlenmektedir. Borçlunun temerrüde düşmesiyle (borcunu ödememesiyle) başlayan faiz işletme sürecine **Temerrüt Faizi** adı verilir. **Gecikme Faizi ve Ceza Hesaplayıcı**, geciken gün sayısına ve işin niteliğine (adi veya ticari) göre tahakkuk eden gecikme faizini mevzuata uygun biçimde tam gün hassasiyetiyle hesaplar.
Yasal Faiz ile Ticari Temerrüt Faizi Arasındaki Fark Nedir?
Türkiye'de borç faizi hesaplanırken işin taraflarına göre iki temel faiz oranı baz alınır:
- Yasal Faiz: Eğer taraflardan en az biri ticari işletme değilse (örneğin tüketici ile esnaf arasındaki işler veya adi sözleşmeler), 3095 Sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince yasal faiz uygulanır. 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren yasal faiz oranı yıllık **%24** olarak güncellenmiştir.
- Ticari Temerrüt Faizi: Her iki taraf da ticari işletmeyse (şirketler arası kesilen ticari faturalar ve işler), 3095 Sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca ticari temerrüt faizi uygulanır. T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen bu oran 1 Haziran 2024 itibarıyla yıllık **%48** olarak yürürlüktedir.
Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?
Gecikme faizi hesaplanırken **Basit Faiz** formülü uygulanır. Gün bazlı faiz hesaplama formülü şöyledir:
Faiz Tutarı = (Fatura Tutarı x (Yıllık Faiz Oranı / 100) x Gecikme Gün Sayısı) / 365.
Örneğin, 10.000 TL'lik ticari bir faturanın ödemesi 60 gün gecikmiş olsun. Yıllık ticari faiz oranı %48 ise:
Faiz = (10.000 x 0.48 x 60) / 365 = 288.000 / 365 ≈ 789.04 TL temerrüt faizi borca eklenir.